|
İstiklal Savaşı
Mondoros Mütarekesinden sonra, anlaşmayı imzalamış olan
ülkeler anlaşmanın öngördüğü koşullara uymanın gerekli
olmadığını düşündüler. Çeşitli bahaneler güden İtilaf
Devletlerinin ( Fransa, İngiltere ve İtalya ) Donanmaları
İstanbul'a gelmiş, Adana vilayeti Fransızlar tarafından,
Urfa ile Maraş vilayetleri ise İngilizler tarafından işgal
edilmişti. Antalya ve Konya'da İtalyan askerleri, Merzifon
ve Samsunda ise İngiliz askerleri vardı. Neredeyse her yerde
yabancı subaylar, yetkililer ve ajanlar vardı. Yine İtilaf
Devletlerinin rızasıyla uyarınca Yunan Ordusu 15 Mayıs
1919'da İzmir'e çıkmıştı. Bu zor koşullar altında Mustafa
Kemal Anadolu'ya gitmeye karar verir. 16 Mayıs 1919'da,
"Bandırma" isimli küçük bir tekne ile İstanbul'u terketti.
Mustafa Kemal, Anadolu'ya yapacağı bu yolculuğu esnasında
düşmanlarının bu gemiyi batırmayı planladıkları konusunda
uyarılmıştı. Ama o bundan korkmuyordu ve 19 Mayıs 1919
Pazartesi tarihinde Samsuna ulaşarak Anadolu toprağına ayak
bastı. İşte bu tarih, Türk İstiklal Savaşının başlangıç
tarihini belirlemektedir. Bu tarih ayrıca Mustafa Kemal'in
daha sonra kendi doğum tarihi olarak seçmiş olduğu tarihtir.
Böylece, Anadolu'da Bir ulusal direniş dalgası oluştu.
Doğuda Erzurum'da bir hareket başlamış bulunmaktaydı ve
Mustafa Kemal hızlı bir biçimde hareket ederek tüm
organizasyonun başına geçti. 1919 yılının yazında yapılan
Erzurum ve Sivas kongreleri, ulusal bir sözleşme ile ulusal
hedefleri ilan etti.
Yabancı orduların İstanbul'u işgal etmesiyle birlikte,
Mustafa Kemal 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet
Meclisini açtı ve böylece merkezi Ankara olan yeni ve geçici
bir hükümet kurdu. Aynı gün Mustafa Kemal kurulan Büyük
Millet Meclisinin Başkanlığına getirildi. Yunanlılar, Çerkez
Ethem'in Ayaklanmasından yararlanarak ve onunla işbirliği
içerisinde Bursa ve Eskişehir Yönünde harekete geçtiler. 10
Ocak 1921 tarihinde, düşman kuvvetleri Batı Cephesi
Kumandanı Albay İsmet İnönü ve orduları tarafından çok ağır
bir yenilgiye uğratıldı. 10 Temmuz 1921 tarihinde ise
Yunanlılar beş tümen ile Sakarya'ya bir cephe saldırısı
başlattılar. 23 Ağustos tarihinden itibaren 13 Eylül
tarihine kadar aralıksız olarak süren büyük Sakarya savaşı
sonrasında, Yunan Ordusu yenilmiş ve çekilmeye zorlanmıştı.
Bu savaş sonrasında, Büyük Millet Meclisi Mustafa Kemal'e
Gazi ve Mareşal unvanlarını vermişti. Mustafa Kemal
düşmanlarını Ülkesinden dışarıya atmaya karar verdi. 26
Ağustos 1922 tarihinin sabahında, Ordularına saldırıyı
başlatma emrini verdi. 30 Ağustos tarihinde, tüm düşman
kuvvetleri Dumlupınar'da sarılarak ya öldürülmüş ya da esir
edilmişti. Düşman ordularının Kumandanı General Trikupis
esir alınmıştı. 9 Eylül 1922 tarihinde ise kaçmakta olan
düşman kuvvetleri İzmir yakınlarında denize dökülmüşlerdi.
Olağanüstü askeri bir yeteneğe sahip olan Mustafa Kemal
komutasındaki Türk kuvvetleri yurdu işgal etmiş olan
Müttefik kuvvetlere karşı bir İstiklal Savaşı mücadelesi
vermişler ve sonunda bütün cephelerde zaferler
kazanmışlardır. 24 Temmuz 1923 tarihinde Lozan Anlaşmasının
imzalanması ile birlikte, tüm ülkeler tarafından yeni Türk
Devleti tanınmıştı. Mustafa Kemal, yeni, sağlam ve dinç bir
devlet kurmuştu. 29 Ekim 1923 tarihinde, yeni Türk
Devletinin idare şeklinin Cumhuriyet olduğunu ilan etti.
Cumhuriyetin ilan edilmesinden sonra Halifeliği kaldırdı.
Mustafa Kemal, Türkiye Cumhuriyetinin ilk Cumhurbaşkanı
olarak seçildi. |